Twaalf gratis alternatieven voor Google Analytics

Google Analytics is gratis en kan veel, en voor een kleine site is dat een prima combinatie. Toch stappen er mensen over, om deze redenen.

• Het script is zwaar. Vergeleken met lichtere alternatieven kost het merkbaar laadtijd. Kijk in je page speed insights en het staat er meestal bij de grootste posten.
• Het steekproeft. Bij grotere datasets rekent Analytics met een deel van je data in plaats van alles. Dat scheelt verwerkingskracht, maar introduceert vertekening in de beslissingen die je erop baseert.
• De privacyvraag is nooit helemaal verdwenen. De Oostenrijkse, Franse, Italiaanse en Nederlandse toezichthouders oordeelden dat de standaardimplementatie in strijd was met de AVG, omdat er persoonsgegevens naar Amerikaanse servers gingen. Het Data Privacy Framework van juli 2023 gaf die doorgifte weer een grondslag, maar de twee kaders daarvoor zijn allebei door het Hof van Justitie vernietigd. Wie dat risico niet wil, kiest een tool die de data in de EU houdt.
• Er zit een leercurve op. De tool is krachtig, maar de meeste eigenaren gebruiken een fractie van de rapporten. Dan wordt de complexiteit een last zonder opbrengst.
• Adblockers blokkeren het. Ruim veertig procent van de internetgebruikers heeft er een, en het Google-script staat op vrijwel elke blokkeerlijst. Wat je overhoudt is dus altijd een ondergrens.

Er zijn zoveel functies dat vergelijken snel onoverzichtelijk wordt. Beperk je tot vier dingen.

• Functies. Elke tool is gebouwd rond een gebruiksdoel: betrokkenheids- en klantreisrapporten voor productanalyse, heatmaps voor UX, kanaalrapportage voor marketing. Bepaal eerst welke vraag je wilt beantwoorden.
• Privacy. Zoek een tool die aantoonbaar aan de AVG en CCPA voldoet. Veel tools zetten dat prominent op de site omdat het een verkoopargument is; controleer het alsnog.
• Leermateriaal. Bij Analytics is er een oceaan aan cursussen, video's en blogs. Bij een nichetool is dat vaak alleen de eigen documentatie. Reken erop dat je dat verschil merkt.
• Prijs tegenover functionaliteit. De meeste tools rekenen per maandelijkse events of pageviews. Gratis versies zijn er ook, maar met minder mogelijkheden of hardere limieten.

Marketing analytics vertelt je waar je bezoekers vandaan komen en hoe ze je site of app gebruiken. Deze zijn gratis te gebruiken, al verschillen de limieten:

• Matomo. Open source, en zelf te hosten, waarmee je je data volledig in eigen hand houdt.
• Piwik PRO. Gebouwd rond privacy, met hosting in de EU.
• Microsoft Clarity. Volledig gratis, inclusief heatmaps en session recordings.
• Clicky Analytics. Realtime rapportage in een lichte interface.
• Statcounter. Al lang bestaand en eenvoudig, met een gratis tier.
• Panelbear. Licht en privacyvriendelijk, gericht op snelheid.
• Hitsteps. Bezoekersvolging op individueel niveau.

Product analytics kijkt naar hoe mensen je product of dienst gebruiken: betrokkenheid, gedrag en retentie over de tijd. Deze bieden een gratis tier:

• Woopra. Klantreizen van eerste bezoek tot conversie.
• Mixpanel. Sterke eventanalyse en funnels.
• Heap. Legt alle interacties automatisch vast, zodat je achteraf vragen kunt stellen die je vooraf niet bedacht had.
• Amplitude. Cohorten en retentieanalyse voor productteams.
• Pendo. Productgebruik gecombineerd met in-app begeleiding.

Met zoveel factoren kom je er niet uit door features te vergelijken. Stel jezelf eerst deze vragen:

1. Wat zijn je belangrijkste bedrijfsdoelen?
2. Hoe vertalen die zich naar mijlpalen en KPI's?
3. Wie zijn je stakeholders en wat hebben zij nodig?
4. Met welke andere systemen werk je, en hoe vullen die elkaar aan?

Je doelen veranderen met de tijd, dus loop ze regelmatig na. Anders meet je over een jaar nog steeds wat vorig jaar belangrijk was.